8th Pay Commission Update केंद्र सरकारने आठव्या वेतन आयोगाच्या स्थापनेला अधिकृत मंजुरी दिल्याने सरकारी कर्मचाऱ्यांमध्ये आनंदाचे वातावरण आहे. जानेवारी महिन्यात याबद्दल प्राथमिक सुतोवाच झाले असले तरी, अंतिम अधिसूचना निघायला जवळपास दहा महिन्यांचा मोठा कालावधी लागला. या विलंबाने कर्मचाऱ्यांच्या मनात काहीशी धाकधूक आणि नाराजी निर्माण झाली होती, परंतु आता सर्व शंका दूर झाल्या आहेत. ३ नोव्हेंबर रोजी आयोगाच्या संदर्भातील अटी व शर्तींना (ToR) मान्यता मिळाल्याने या प्रक्रियेला आता गती मिळाली आहे. ही घोषणा लाखो कार्यरत कर्मचारी आणि निवृत्तीवेतनधारकांसाठी अत्यंत दिलासादायक ठरली असून त्यांच्या अपेक्षांना नवे बळ मिळाले आहे.
आठव्या वेतन आयोगाला मंजुरी
या महत्त्वपूर्ण आयोगाची धुरा न्यायमूर्ती रंजना प्रकाश देसाई यांच्या अनुभवी हातांत सोपवण्यात आली असून त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली समिती कार्य करेल. समितीमध्ये अर्थ आणि प्रशासन क्षेत्रातील दिग्गज तज्ज्ञांचा समावेश असून प्रा. पुलक घोष आणि सचिव पंकज जैन महत्त्वाची भूमिका पार पाडतील. केवळ वेतनवाढ सुचवणे एवढेच या समितीचे मर्यादित काम नसून, महागाईनुसार भत्त्यांचे पुनर्मूल्यांकन करणे हे देखील उद्दिष्ट आहे. निवृत्तीवेतन धारकांसाठीच्या तरतुदींमध्ये सुधारणा करणे आणि सरकारी तिजोरीवर पडणाऱ्या आर्थिक भाराचा अभ्यास करणे ही समितीची मुख्य जबाबदारी असेल. तज्ज्ञांच्या या समितीकडून सर्वसमावेशक आणि संतुलित अहवालाची अपेक्षा संपूर्ण देशाला असून त्याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
सध्या अस्तित्वात असलेल्या सातव्या वेतन आयोगाची मुदत ३१ डिसेंबर २०२५ रोजी संपणार असून, त्यानंतर नवीन रचना अंमलात येईल. तांत्रिकदृष्ट्या ८ व्या वेतन आयोगाची अंमलबजावणी १ जानेवारी २०२६ पासून होणे अपेक्षित असले तरी प्रत्यक्ष अंमलबजावणीला २०२७ उजाडू शकते. कर्मचाऱ्यांसाठी आनंदाची बातमी ही आहे की, प्रत्यक्ष अंमलबजावणीला उशीर झाला तरी जानेवारी २०२६ पासूनची थकबाकी त्यांना एकत्रितपणे मिळणार आहे. या नवीन आयोगामुळे कर्मचाऱ्यांच्या मूळ वेतनात सरासरी ३० ते ३४ टक्क्यांपर्यंत वाढ होण्याचा प्राथमिक अंदाज वर्तवण्यात येत आहे. ही वाढ कर्मचाऱ्यांचे जीवनमान उंचावण्यासाठी आणि वाढत्या महागाईचा सामना करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आणि निर्णायक ठरणार आहे.
भत्त्यांमध्ये होणार मोठी सुधारणा
आठव्या वेतन आयोगाच्या शिफारशींमध्ये केवळ वेतनाचाच विचार न होता, विविध भत्त्यांमध्येही मोठ्या प्रमाणावर बदल आणि सुधारणा प्रस्तावित आहेत. घरभाडे भत्ता (HRA) वाढल्यास महानगरांमध्ये राहणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक दिलासा मिळणे शक्य होणार आहे. तसेच प्रवास भत्ता आणि वैद्यकीय भत्त्यात सुधारणा केल्यामुळे कर्मचाऱ्यांच्या रोजच्या खर्चात कपात होऊन त्यांची बचत वाढू शकेल. बदलत्या काळानुसार आणि तंत्रज्ञानाच्या वाढत्या वापरामुळे काही नवीन विशेष भत्त्यांची तरतूद या आयोगात केली जाण्याची शक्यता आहे. त्याचप्रमाणे जे भत्ते सध्याच्या काळात अप्रासंगिक झाले आहेत, ते रद्द करून वेतन संरचना अधिक सुटसुटीत केली जाणार आहे.
फिटमेंट फॅक्टरचे महत्त्वाचे गणित
वेतन ठरवण्यासाठी ‘फिटमेंट फॅक्टर’ हा सर्वात महत्त्वाचा घटक मानला जातो आणि त्यावरच संपूर्ण वेतनवाढीचे गणित अवलंबून असते. सातव्या वेतन आयोगावेळी हा फॅक्टर २.५७ इतका ठेवण्यात आला होता, परंतु आता तो २.८६ पर्यंत वाढवला जाण्याची दाट शक्यता आहे. जर फिटमेंट फॅक्टरमध्ये अशा प्रकारे वाढ झाली, तर कर्मचाऱ्यांच्या हातात येणाऱ्या पगारात मागील आयोगापेक्षा मोठी वाढ दिसून येईल. निवृत्तीवेतनधारकांच्या मनातील शंका दूर करताना रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी स्पष्ट केले आहे की, त्यांनाही या आयोगाचे सर्व लाभ मिळतील. यामुळे ज्येष्ठ नागरिकांना त्यांच्या उत्तर आयुष्यात अधिक आर्थिक स्थैर्य आणि सुरक्षितता प्राप्त होण्यास निश्चितच मदत होणार आहे.
देशभरातील विविध कर्मचारी संघटनांनी या निर्णयाचे उत्स्फूर्त स्वागत केले असून हा त्यांच्या दीर्घकालीन संघर्षाचा विजय मानला जात आहे. संघटनांनी सातत्याने सरकारवर दबाव निर्माण केल्यामुळेच हा निर्णय घेणे सरकारला भाग पडले, असे मत कामगार नेत्यांनी व्यक्त केले. आता या आयोगाच्या शिफारशींची अंमलबजावणी पारदर्शकपणे आणि वेळेत व्हावी, यासाठी या संघटना सातत्याने पाठपुरावा करणार आहेत. वेतनवाढीमुळे सरकारवर आर्थिक बोजा पडणार असला तरी, कर्मचाऱ्यांच्या हातात पैसा आल्याने बाजारपेठेतील मागणीत मोठी वाढ होईल. वाढलेली ही क्रयशक्ती देशाच्या अर्थव्यवस्थेला गती देण्यासाठी आणि मरगळ दूर करण्यासाठी एक प्रकारे इंधन म्हणून काम करेल.
निष्कर्ष:
आठव्या वेतन आयोगाची स्थापना हा केवळ पगार वाढवण्याचा निर्णय नसून तो कर्मचाऱ्यांच्या सन्मानाचा आणि हक्काचा विषय आहे. या निर्णयामुळे केंद्रीय कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांसाठी प्रगतीचा एक नवीन मार्ग मोकळा झाला असून भविष्यातील आर्थिक चिंता कमी झाल्या आहेत. आयोगाच्या अंतिम अहवालात नेमके काय दडले आहे, याबद्दल सध्या बाजारात आणि कर्मचारी वर्गात अनेक तर्कवितर्क लढवले जात आहेत. येणाऱ्या काही महिन्यांत जेव्हा या शिफारशींचे स्वरूप स्पष्ट होईल, तेव्हा प्रत्येक कर्मचाऱ्याला आपल्या आर्थिक प्रगतीचे चित्र स्पष्ट दिसेल. एकूणच हा निर्णय देशाच्या प्रशासकीय आणि आर्थिक संरचनेत सकारात्मक परिवर्तन घडवून आणणारा मैलाचा दगड ठरणार आहे.