पेट्रोल-डिझेल आणि CNG चे दर खूपच स्वस्त झाले Petrol Diesel CNG

Petrol Diesel CNG इंधनाच्या किमतीत होणारा अगदी छोटासा बदलही सर्वसामान्यांच्या खिशावर मोठा परिणाम करतो. नुकत्याच समोर आलेल्या आकडेवारीनुसार, काही प्रमुख शहरांमध्ये पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात थोडी घट झाली आहे, ज्यामुळे महागाईने होरपळणाऱ्या जनतेला तात्पुरता दिलासा मिळाला आहे. जेव्हा इंधनाचे दर कमी होतात, तेव्हा केवळ वैयक्तिक प्रवास खर्च कमी होत नाही, तर मालवाहतुकीचा खर्चही घटतो. यामुळे जीवनावश्यक वस्तूंच्या किमती स्थिर राहण्यास मदत होऊन देशाच्या अर्थव्यवस्थेला एक सकारात्मक गती मिळते.

पेट्रोल-डिझेल दरात घसरण

सध्या देशातील विविध शहरांमध्ये पेट्रोलच्या दरात तफावत पाहायला मिळत आहे. मुंबईत पेट्रोलचा दर ७७ रुपये प्रति लिटरच्या आसपास असून दिल्लीत तो ७६.०९ रुपये इतका स्वस्त आहे, तर बंगळुरू आणि हैदराबादमध्ये हेच दर अनुक्रमे ८९ आणि ९६ रुपयांपर्यंत पोहोचले आहेत. डिझेलच्या बाबतीत बोलायचे झाले तर दिल्लीत ८७.६७ रुपये आणि मुंबईत ९०.०३ रुपये प्रति लिटर असा दर आहे. प्रत्येक शहराची भौगोलिक स्थिती आणि तिथले स्थानिक कर यामुळे या किमतींमध्ये आपल्याला फरक दिसून येतो.

सीएनजी परवडणारा पर्यावरणपूरक पर्याय 

वाढत्या प्रदूषणाच्या काळात सीएनजी हा एक उत्तम आणि किफायतशीर पर्याय म्हणून समोर येत आहे. सध्या दिल्लीत सीएनजीचा दर ७६.०९ रुपये प्रति किलो असून मुंबईत तो ७७ रुपयांवर स्थिरावला आहे, जे इतर शहरांच्या तुलनेत कमी मानले जातात. मात्र, चेन्नई आणि बंगळुरूमध्ये हाच दर ८९ ते ९१ रुपयांच्या दरम्यान आहे. सीएनजीच्या वापरामुळे वाहनधारकांचा इंधनावरील खर्च कमी होतो आणि पर्यावरणाचे रक्षणही होते, त्यामुळेच सध्या सीएनजी गाड्यांची मागणी मोठ्या प्रमाणावर वाढताना दिसत आहे.

इंधन दरांवर परिणाम करणारे घटक

इंधनाचे दर संपूर्ण देशात सारखे नसण्यामागे अनेक तांत्रिक आणि प्रशासकीय कारणे आहेत. प्रत्येक राज्य सरकार इंधनावर वेगवेगळा व्हॅट (VAT) आणि स्थानिक कर आकारते, ज्यामुळे एका राज्यापेक्षा दुसऱ्या राज्यात किमती बदलतात. तसेच, तेल शुद्धीकरण प्रकल्पापासून शहराचे अंतर किती आहे, यावर वाहतुकीचा खर्च अवलंबून असतो. स्थानिक डीलर्सचे कमिशन आणि त्या त्या राज्यातील अनुदान धोरणे यांमुळे ग्राहकांना मिळणाऱ्या अंतिम किमतीमध्ये फरक पडतो, जो राज्यानुसार कमी-जास्त असतो.

मासिक बजेटमध्ये चांगली बचत 

इंधनाचे दर खाली येतात, तेव्हा त्याचे फायदे समाजातील प्रत्येक घटकाला मिळतात. सर्वसामान्यांच्या मासिक बचतीत वाढ होते, तर लघु उद्योजकांना त्यांच्या मालाची वाहतूक करणे परवडणारे होते. शेती क्षेत्रात ट्रॅक्टर आणि यंत्रसामग्रीचा वापर स्वस्त झाल्याने शेतकऱ्यांचा उत्पादन खर्च कमी होतो. याशिवाय, सार्वजनिक वाहतूक आणि टॅक्सी सेवांचे दर कमी झाल्यामुळे प्रवाशांना मोठा दिलासा मिळतो. एकूणच, उत्पादन खर्च घटल्यामुळे महागाईवर नियंत्रण मिळवणे सरकारला शक्य होते.

इंधनाच्या किमती या आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतील कच्च्या तेलाच्या भावावर आणि जागतिक राजकारणावर अवलंबून असतात, त्यामुळे त्या कधीही वाढू शकतात. अशा परिस्थितीत, नागरिकांनी केवळ पेट्रोल-डिझेलवर अवलंबून न राहता इलेक्ट्रिक वाहने (EV) किंवा हायब्रीड तंत्रज्ञानाचा विचार करणे आवश्यक आहे. भविष्यात आर्थिक स्थैर्य राखण्यासाठी आणि पर्यावरणाचे नुकसान टाळण्यासाठी नैसर्गिक इंधनाचा वापर मर्यादित करणे हाच सर्वोत्तम मार्ग आहे. दीर्घकालीन फायद्यासाठी आतापासूनच सौर ऊर्जा आणि हरित इंधनाकडे वळणे गरजेचे आहे.